Gemeenteraad Doorwerth bespreekt 7 gevallen van Typhus

Op de bovenstaande foto: de gemeenteraad van Doorwerth, gefotografeerd bij gelegenheid van de ‘ annexatie’ van Doorwerth door Renkum per 1 mei 1923. Op de achterkant van de originele foto (beschikbaar gesteld door onze donatrice mevrouw G.W. van de Kraats-Timer uit Heelsum) staat vermeld (van links naar rechts ) : De Boer (Wolfheze), Van der Pol (Heelsum), Timmer (Heveadorp), Van der Berg (wethouder, Doorwerth), Jhr. Laman Trip (burgemeester, Doorwerth), Van Maanen (wethouder, Doorwerth, later Heelsum), De Hartog (secretaris, Heelsum), Van Maanen (Doorwerth) en de benen van papierfabrikant Schut (Heelsum)

De foto heeft de tand des tijds zichtbaar gevoeld, vandaar dat van dhr. Schut nu nog slechts zijn benen resteren. De heren hebben zich verzameld in het toenmalige gemeentehuis van Doorwerth, aan de Koninginnelaan te Heelsum, naast het kerkje. Het feit dat Doorwerth in Renkum opging, stemde hen blijkbaar niet vrolijk.

Trivia uit 1889

In de ‘Renkumse Courant’ van 1889 komen we veel interessante gegevens tegen door middel van raadsverslagen en verdere mededelingen. Nu wij inmiddels ruim een eeuw verder zijn en er vanzelfsprekend heel veel veranderd is, willen we enige feiten nader bekijken.
Burgemeester was toen Ph.F.A.J. Baron van Brakell van Wadenoyen en Doorwerth; secretaris J.G.H. van der Dussen. Leden van de gemeenteraad waren: J.L. Aberson, G. Frederiks , M. Jacobs, B.H. Hupkes, J. van Maanen en G. Schut.

Op 1 januari l889 bedroeg de bevolking 418 zielen , waarvan 212 mannen en 206 vrouwen. De schutterij bestond uit 7 man. Verslaggevers bij de gemeenteraadsvergaderingen waren niet erg welkom, ze mochten de zittingen staande in de gang aanhoren en werden soms onbeleefd behandeld. Later kwam hierin wat verandering ten goede. De jaarwedde van de burgemeester bedroeg F 200,–, die van de twee wethouders samen F 15,–. De secretaris had een jaarwedde van F 175,–, en de ontvanger moest het met F 80,– per jaar doen. De huur van het gemeentehuis was F 80,– per jaar.
Op de agenda van de Raadsvergadering van april stond ook het gemeenteverslag over 1888.

Enige gegevens:

+ er waren 7 gevallen van typhus, waarvan 1 met dodelijke afloop;
+ 8 gevallen van mazelen werden geconstateerd;
+ op de gemeentebegraafplaats werd geen enkel, op de bijzondere begraafplaats werden 5 lijken teraarde besteld ;
+ de gemeentegeneesheer, Dr. Thomas teRenkum, genoot
een jaarwedde van F 35,–. Hij verrichtte 8 vaccinat
ies ( in 1887: 10) ;
+ gekomen tot de afdeling prostitutie zegt de secretaris : ‘ die dames bevinden zich hier niet ‘ ;
+ in de gemeente treft men 332 ha. eikenhakhout en 145 ha. dennenbossen aan;
+ op het grondgebied van de gemeente bevonden zich 35 veulenmerries, 12 veulens, 4 werkpaarden, 442 runderen, 342 schapen en 202 varkens. Het getal bijenkorven was van 400 gedaald tot 18;
+ de winkelnering blijft gunstig. ‘Crum blijft nog altijd zeer veel verkopen’, voegt de secretaris erbij.

In de Raadsvergadering van 26 augustus 1889 wordt de begroting voor 1890 behandeld; hieruit enkele cijfers : 

+ presentiegelden raadsleden        F   84,-- per jaar;
 + veldwachter                      F  325,--
 + kleding en wapenen               F   50,-- 
 + gemeente-geneesheer              F   35,-- 
 + schutterij                       F   5,--
 + brandweer                        F  20,--
 + begraafplaats                    F   5,--
 + verpleging van behoeftigen       F  20,--
 + hoofdonderwijzer                 F 700,--
 + onderwijzeres in de handwerken   F  50,--
 + herhalingsonderwijs              F  40,--

Besloten wordt om aan de gemeente-veldwachter Marinus Nieuwenhuis een pensioen uit te keren, per week, ingaande op 60-jarige leeftijd.

Tot 1895 was in de gemeente Doorwerth geen straatverlichting. In genoemd jaar werd op het pleintje bij de kerk een lantaarn geplaatst, waarvoor petroleum werd gebruikt. Dus de enige openbare verlichting in de gemeente. De schoolbibliotheek, waarvoor Jhr. mr. J. G. Ridder van Rappard jaarlijks F 25,– bijdraagt , telde op l juni 1889 174 in flinke staat zijnde boekwerken. Veel schoolkinderen maken daarvan geregeld gebruik.
De schoolvakanties waren als volgt: de Paasweek, 2 weken in juli of augustus en de Kerstweek. Van vakantie met Pinksteren is dus in het geheel geen sprake. De zangvereniging ‘Doorwerth’s Mannenkoor’ houdt onder leiding van haar direkteur, de heer G. van Maanen, gedurende de winter haar wekelijkse oefeningen. Onder de leden zijn er 9 die Van Maanen heten.

De vergaderingen van de gemeenteraad werden gehouden in het nabij het kasteel liggende “De Zalmen”.

Reageren

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.